Drawdown (Sụt giảm vốn)

1. Drawdown là gì

Drawdown là mức sụt giảm của tài khoản tính từ đỉnh cao nhất xuống đáy trước khi lập đỉnh mới, thường tính bằng phần trăm. Nếu tài khoản từ 100 triệu tụt xuống 80 triệu rồi mới hồi lại, drawdown của giai đoạn đó là 20%.

Maximum Drawdown (Max DD) là drawdown lớn nhất từng xảy ra trong một khoảng thời gian — thước đo "cú đau nhất" mà tài khoản/chiến lược đã chịu.

2. Vì sao quan trọng

• Drawdown là thước đo rủi ro thực tế mà bạn cảm nhận được: không phải "lời trung bình bao nhiêu", mà "có lúc mất bao nhiêu và mất trong bao lâu".
• Điểm chí tử: lỗ cần lời lớn hơn để gỡ. Mất 20% cần lời 25% để về vốn; mất 50% cần lời 100%; mất 90% cần lời 900%. Vì vậy giữ drawdown nhỏ quan trọng hơn nhiều so với việc kiếm lời to.

3. Các cách nhìn

• Drawdown hiện tại: đang cách đỉnh gần nhất bao nhiêu %.
• Maximum Drawdown: mức tụt sâu nhất trong lịch sử.
• Thời gian phục hồi (recovery time): mất bao lâu để về lại đỉnh cũ — nhiều khi còn đau hơn độ sâu, vì đó là quãng "gồng" tâm lý.

4. Cách áp dụng

• Bảng lỗ ↔ lời cần để gỡ (thuộc lòng):
• −10% → cần +11%
• −20% → cần +25%
• −30% → cần +43%
• −50% → cần +100%
• Đặt giới hạn drawdown cho bản thân: khi tài khoản tụt tới một ngưỡng (ví dụ −15%), giảm khối lượng hoặc tạm dừng để đánh giá lại — thay vì cố gỡ.
• Khi đánh giá một chiến lược (backtest), nhìn Max DD cùng lợi nhuận: chiến lược lời 30%/năm nhưng Max DD 60% có thể không "chịu nổi" trên thực tế.

5. Ví dụ thực tế

Hai chiến lược cùng lời 40% một năm:

• A: Max DD 15% → mượt, dễ theo.
• B: Max DD 55% → có giai đoạn mất hơn nửa tài khoản. Về lý thuyết vẫn lời, nhưng phần lớn người sẽ bỏ cuộc giữa chừng.

→ Cùng lợi nhuận, drawdown quyết định chiến lược nào theo được trong đời thực.

6. Sai lầm phổ biến

• Chỉ nhìn lợi nhuận, bỏ qua drawdown khi chọn/đánh giá chiến lược.
• Tăng khối lượng để gỡ nhanh khi đang trong drawdown — thường đào hố sâu thêm.
• Không có giới hạn dừng — để drawdown trôi tới mức không thể gỡ.
• Đánh giá thấp thời gian phục hồi — chuẩn bị cho độ sâu mà quên rằng có thể phải "gồng" nhiều tháng.

7. FAQ

• Drawdown bao nhiêu là chấp nhận được? Tuỳ khẩu vị rủi ro, nhưng nhìn chung càng nhỏ càng dễ sống. Nhiều người đặt trần cá nhân quanh 20-30%.
• Vì sao mất 50% lại cần lời 100% để gỡ? Vì lời tính trên số vốn còn lại (đã nhỏ đi). Còn 50 phải nhân đôi mới về 100.
• Drawdown khác Risk of Ruin thế nào? Drawdown là mức đã sụt (có thể hồi lại); Risk of Ruin là xác suất sụt tới mức không thể hồi.

8. Công cụ hỗ trợ

• _(Sắp có)_ Máy tính "lỗ bao nhiêu → cần lời bao nhiêu để gỡ".

9. Checklist

• ☐ Có biết Max Drawdown mà chiến lược của mình từng chịu không?
• ☐ Có đặt giới hạn drawdown cá nhân để giảm tải/tạm dừng không?
• ☐ Khi đang trong drawdown, có đang tăng rủi ro để gỡ không? (Nếu có → dừng lại.)