Loại lệnh

Loại lệnh là gì

Loại lệnh là cách bạn ra chỉ thị mua bán cho sàn: mua bán ngay theo giá hiện tại, hay chờ tới một mức giá định trước. Chọn đúng loại lệnh giúp bạn kiểm soát giá vào, giá thoát và mức trượt giá.

Vì sao quan trọng

Cùng một ý định giao dịch, dùng loại lệnh khác nhau cho kết quả khác nhau về giá khớp và rủi ro trượt giá. Hiểu các loại lệnh cũng là cách để tự động hoá kỷ luật: đặt sẵn cắt lỗ và chốt lời bằng lệnh chờ, thay vì canh tay và bị cảm xúc chi phối.

Các loại lệnh chính

• Lệnh thị trường (Market): khớp ngay ở giá tốt nhất hiện có. Ưu điểm là chắc chắn vào được, nhược điểm là có thể bị trượt giá khi thị trường động.
• Lệnh giới hạn (Limit): chỉ khớp ở mức giá bạn định hoặc tốt hơn. Kiểm soát được giá vào nhưng có thể không khớp nếu giá không chạm tới.
• Lệnh dừng (Stop): kích hoạt thành lệnh thị trường khi giá chạm mức định trước; hay dùng để đặt cắt lỗ hoặc vào lệnh khi giá phá một ngưỡng.
• Lệnh dừng giới hạn (Stop-Limit): kết hợp hai loại trên; khi giá chạm mức kích hoạt, một lệnh giới hạn được đặt ra.
• Lệnh dừng theo giá (Trailing Stop): điểm dừng tự dời theo giá khi lệnh có lời, giúp bảo vệ phần lãi.
• Lệnh OCO (một huỷ một): đặt hai lệnh cùng lúc, khớp một cái thì cái kia tự huỷ, thường dùng để đặt đồng thời chốt lời và cắt lỗ.

Cách áp dụng

Dùng lệnh thị trường khi cần vào hoặc thoát dứt khoát và chấp nhận trượt giá nhỏ. Dùng lệnh giới hạn khi muốn kiểm soát chặt giá vào và không ngại bỏ lỡ. Luôn đặt sẵn cắt lỗ bằng lệnh dừng ngay khi vào lệnh, để rủi ro được giới hạn ngay cả khi bạn rời màn hình.

Ví dụ thực tế

Bạn muốn mua một cổ phiếu đang ở 100 nhưng chỉ chấp nhận mua tối đa ở 100. Đặt lệnh giới hạn mua ở 100: nếu giá xuống 100 hoặc thấp hơn thì khớp, nếu giá bỏ chạy lên thì bạn không mua hớ. Đồng thời đặt lệnh dừng cắt lỗ ở 95: nếu giá thủng 95, vị thế tự đóng, giới hạn khoản lỗ mà không cần bạn ngồi canh.

Sai lầm phổ biến

• Dùng lệnh thị trường trong thị trường thanh khoản mỏng và bị trượt giá nặng.
• Không đặt cắt lỗ ngay khi vào, để rủi ro thả nổi.
• Đặt lệnh giới hạn quá xa rồi không bao giờ khớp, bỏ lỡ cơ hội.
• Nhầm lệnh dừng với lệnh giới hạn, dẫn tới hành vi khớp lệnh ngoài dự tính.

Câu hỏi thường gặp

• Nên dùng lệnh thị trường hay giới hạn? Lệnh thị trường ưu tiên chắc chắn khớp, lệnh giới hạn ưu tiên kiểm soát giá. Tuỳ bạn cần cái nào hơn ở tình huống đó.
• Trailing stop hoạt động ra sao? Nó giữ một khoảng cách cố định so với giá; khi giá đi có lời thì điểm dừng dời theo, khi giá quay đầu đủ khoảng cách đó thì đóng lệnh.
• Lệnh chờ có luôn khớp không? Không. Lệnh giới hạn chỉ khớp khi giá chạm mức của bạn; nếu giá không tới thì lệnh không được thực hiện.

Checklist

• ☐ Loại lệnh mình chọn có phù hợp mục tiêu vào/thoát không?
• ☐ Mình đã đặt sẵn cắt lỗ chưa?
• ☐ Nếu dùng lệnh thị trường, thanh khoản có đủ để tránh trượt giá nặng không?
• ☐ Nếu dùng lệnh giới hạn, mình có chấp nhận khả năng không khớp không?