Nhóm động lượng là gì

Đây là các chỉ báo đo tốc độ và độ mạnh của chuyển động giá, thường dao động trong một biên cố định. Chúng giúp thấy khi nào một chuyển động đang mạnh lên hay yếu đi, và khi nào giá đã đi quá nhanh so với gần đây. Nhóm này gồm chỉ số sức mạnh tương đối, chỉ báo ngẫu nhiên, và vài chỉ báo dao động khác.

Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI)

RSI so sánh độ lớn của các phiên tăng với các phiên giảm gần đây, cho ra một con số dao động từ 0 đến 100. Cách tính theo phương pháp làm mượt của Wilder như sau. Trước hết, với N kỳ đầu, lấy trung bình các mức tăng và trung bình các mức giảm. Từ kỳ tiếp theo, mỗi trung bình mới bằng trung bình kỳ trước nhân với N trừ 1, cộng giá trị hiện tại, rồi chia cho N. Sức mạnh tương đối bằng trung bình tăng chia trung bình giảm. Cuối cùng, RSI bằng 100 trừ đi thương của 100 chia cho một cộng sức mạnh tương đối.

Cách đọc trung lập: giá trị cao cho thấy các phiên tăng đang áp đảo trong kỳ khảo sát, giá trị thấp cho thấy các phiên giảm áp đảo. Các mốc như 70 và 30 thường được nhắc tới như vùng giá đã đi mạnh một chiều, nhưng đây là mô tả trạng thái, không phải mệnh lệnh mua bán.

Chỉ báo ngẫu nhiên (Stochastic)

Stochastic so sánh giá đóng cửa hiện tại với biên giá cao thấp của một số kỳ gần nhất, cho ra một con số cũng dao động từ 0 đến 100. Ý tưởng là trong xu hướng tăng, giá thường đóng gần vùng cao của biên; trong xu hướng giảm, giá thường đóng gần vùng thấp. Nó thường có hai đường, một đường chính và một đường làm mượt của đường chính.

Một số chỉ báo động lượng khác

Chỉ số kênh hàng hoá đo độ lệch của giá so với mức trung bình của nó. Williams %R là một dạng dao động tương tự Stochastic nhưng thang đo ngược. Tốc độ thay đổi đo phần trăm thay đổi giá qua một số kỳ.

Phân kỳ (Divergence)

Phân kỳ là hiện tượng giá và một chỉ báo động lượng đi ngược chiều nhau, ví dụ giá tạo đỉnh cao hơn nhưng chỉ báo tạo đỉnh thấp hơn. Đây được xem là dấu hiệu động lượng đang suy yếu dù giá còn đi, nhưng nó là gợi ý xác suất chứ không phải tín hiệu đảo chiều chắc chắn.

Vì sao quan trọng và cách áp dụng

Nhóm động lượng giúp thấy sức khoẻ bên trong của một chuyển động: giá đi lên với động lượng mạnh khác với giá đi lên một cách hụt hơi. Dùng chúng như lớp thông tin bổ sung cho xu hướng và vùng giá, đặc biệt để nhận ra khi lực đang cạn. Tránh dùng máy móc kiểu cứ chạm mốc là mua bán, vì trong xu hướng mạnh, chỉ báo có thể ở vùng cực trị rất lâu.

Sai lầm phổ biến

  • Mua bán máy móc mỗi khi chỉ báo chạm mốc 70 hay 30, bỏ qua bối cảnh xu hướng.
  • Quên rằng trong xu hướng mạnh, chỉ báo động lượng có thể ở vùng cực trị kéo dài.
  • Coi phân kỳ là tín hiệu đảo chiều chắc chắn thay vì gợi ý suy yếu.
  • Dùng nhiều chỉ báo động lượng cùng lúc mà chúng gần như trùng nhau.

Câu hỏi thường gặp

  • RSI trên 70 nghĩa là phải bán? Không. Nó cho thấy các phiên tăng đang áp đảo; trong xu hướng mạnh, giá có thể giữ trên 70 rất lâu. Đây là mô tả, không phải lệnh.
  • Phân kỳ có đáng tin không? Nó là gợi ý động lượng suy yếu, tăng giá trị khi kết hợp bối cảnh khác, nhưng không phải tín hiệu chắc chắn.
  • Nên chọn RSI hay Stochastic? Cả hai đo động lượng theo cách hơi khác nhau; hiểu sâu một cái thường tốt hơn dùng cả hai một cách trùng lặp.

Checklist

  • ☐ Mình đang đọc chỉ báo động lượng trong bối cảnh xu hướng, hay tách rời?
  • ☐ Mình có đang mua bán máy móc chỉ vì chạm một mốc số không?
  • ☐ Nếu thấy phân kỳ, mình có coi nó là gợi ý xác suất, không phải điều chắc chắn?