Phân tích định lượng

Phân tích định lượng là gì

Phân tích định lượng dùng dữ liệu, thống kê và quy tắc toán học để ra quyết định giao dịch, thay vì phán đoán chủ quan. Thay vì hỏi "mình nghĩ giá sẽ đi đâu", nó hỏi "dữ liệu lịch sử cho thấy quy tắc nào có lợi thế xác suất". Kết quả thường là các hệ thống có quy tắc rõ ràng, kiểm định được.

Vì sao quan trọng

Nó đưa tính khách quan và khả năng kiểm chứng vào giao dịch. Một quy tắc định lượng có thể được kiểm định trên lịch sử để biết nó từng hoạt động ra sao, điều mà cảm giác chủ quan không làm được. Đây cũng là nền của giao dịch thuật toán và các quỹ định lượng.

Cách tiếp cận chính

Người phân tích định lượng biến ý tưởng thành quy tắc cụ thể, kiểm định trên dữ liệu lịch sử, đo hiệu suất bằng các thước đo thống kê, và chỉ triển khai nếu lợi thế đủ bền. Trọng tâm là kỷ luật dữ liệu: mọi kết luận phải đến từ số liệu và phải chống được cái bẫy quá khớp với quá khứ.

Cách áp dụng

Với người mới, tinh thần định lượng hữu ích ngay cả khi chưa lập trình: ghi số liệu, kiểm định ý tưởng thay vì tin cảm giác, và đo hiệu suất bằng các thước đo khách quan. Với người đi sâu, nó dẫn tới hệ thống có quy tắc và giao dịch thuật toán. Điểm mấu chốt luôn là tránh quá khớp, tức là tránh tối ưu quá mức vào dữ liệu cũ đến mức mất tác dụng ở dữ liệu mới.

Ví dụ thực tế

Thay vì nói "cảm giác cổ phiếu này sắp tăng", một người theo hướng định lượng đặt ra một quy tắc rõ ràng, chạy nó trên nhiều năm dữ liệu lịch sử để xem tỷ lệ thắng, kỳ vọng và mức sụt giảm vốn, rồi mới quyết định có dùng hay không. Quyết định đến từ kết quả kiểm định, không từ cảm hứng.

Sai lầm phổ biến

• Quá khớp: tối ưu quy tắc tới mức chỉ đẹp trên dữ liệu cũ mà thất bại ở dữ liệu mới.
• Tin vào một kết quả kiểm định đẹp mà bỏ qua chi phí, trượt giá và điều kiện thực tế.
• Nhầm mối tương quan ngẫu nhiên với quy luật thật.
• Cho rằng có công thức là hết rủi ro, quên rằng thị trường thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

• Phân tích định lượng có cần biết lập trình không? Để đi sâu thì có ích, nhưng tinh thần định lượng, tức dựa vào dữ liệu và kiểm định, thì ai cũng áp dụng được ngay.
• Nó có đảm bảo thắng không? Không. Nó tăng tính khách quan và khả năng kiểm chứng, nhưng vẫn chịu rủi ro thị trường và rủi ro quá khớp.
• Người mới nên lấy gì từ trường phái này? Thói quen dựa vào số liệu và kiểm định thay vì cảm giác, cùng việc đo hiệu suất bằng các thước đo khách quan.

Checklist

• ☐ Quyết định của mình dựa trên dữ liệu và kiểm định hay chỉ dựa trên cảm giác?
• ☐ Quy tắc của mình có bị tối ưu quá mức vào dữ liệu cũ không?
• ☐ Mình đã tính chi phí và điều kiện thực tế vào kết quả chưa?
• ☐ Mình đo hiệu suất bằng thước đo khách quan nào?