Đa dạng hoá là gì

Đa dạng hoá là chia vốn ra nhiều tài sản khác nhau để một biến cố xấu ở một chỗ không kéo sập toàn bộ. Ý tưởng quen thuộc là đừng bỏ hết trứng vào một giỏ. Nhưng đa dạng hoá thật phải xét tương quan, không chỉ đếm số lượng tài sản.

Vì sao quan trọng

Đa dạng hoá đúng cách làm giảm rủi ro tổng thể mà không nhất thiết giảm lợi nhuận kỳ vọng theo cùng tỷ lệ, nên được xem là một trong ít cách hiếm hoi cải thiện tương quan rủi ro và lợi nhuận. Nhưng đa dạng hoá sai cách, chỉ tăng số lượng tài sản mà chúng cùng di chuyển, tạo cảm giác an toàn giả.

Cách áp dụng

Xét tương quan giữa các tài sản trong danh mục: nếu chúng có xu hướng cùng lên cùng xuống, việc nắm nhiều mã không giúp giảm rủi ro bao nhiêu. Đa dạng hoá hiệu quả tìm các tài sản không di chuyển giống nhau, để khi một phần giảm thì phần khác không giảm cùng lúc. Đồng thời tránh thái cực ngược lại là dàn trải quá mỏng tới mức không quản lý nổi và pha loãng cả những vị thế tốt.

Ví dụ thực tế

Một người nắm mười cổ phiếu và tin mình đã đa dạng hoá, nhưng cả mười đều thuộc một nhóm ngành cùng di chuyển. Khi ngành đó gặp tin xấu, cả mười cùng giảm, và danh mục hành xử như thể chỉ nắm một tài sản. Ngược lại, nắm ít tài sản hơn nhưng chúng ít tương quan với nhau có thể giảm rủi ro tốt hơn. Số lượng không thay thế được sự khác biệt về tương quan.

Sai lầm phổ biến

  • Đếm số lượng tài sản thay vì xét tương quan giữa chúng.
  • Tạo cảm giác an toàn giả bằng cách nắm nhiều mã cùng ngành.
  • Dàn trải quá mỏng tới mức không quản lý nổi và pha loãng vị thế tốt.
  • Quên rằng tương quan có thể tăng lên đúng lúc khủng hoảng, khi nhiều tài sản cùng giảm.

Câu hỏi thường gặp

  • Nắm nhiều mã là đã đa dạng hoá chưa? Chưa chắc. Nếu chúng tương quan cao và cùng di chuyển, bạn chưa đa dạng hoá thật dù nắm nhiều.
  • Đa dạng hoá có làm giảm lợi nhuận không? Nó có thể làm mượt kết quả và giảm rủi ro; đánh đổi là không dồn hết vào một cú thắng lớn duy nhất.
  • Bao nhiêu tài sản là đủ? Không có con số cố định; quan trọng là chúng ít tương quan, không phải nhiều về số lượng.

Checklist

  • ☐ Các tài sản của mình có ít tương quan với nhau không?
  • ☐ Mình đang đa dạng hoá thật, hay chỉ nắm nhiều mã cùng di chuyển?
  • ☐ Mình có dàn trải quá mỏng tới mức không quản lý nổi không?